بیش از یک میلیون و هفتصد هزار کارتخوان فاقد تراکنش است

بیش از یک میلیون و هفتصد هزار کارتخوان فاقد تراکنش است

بر اساس جدیدترین گزارش منتشرشده از سوی اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی در خصوص آمار عملکردی شبکه پرداخت الکترونیک کشور (شاپرک)، در اسفند ماه ۱۳۹۸ بیش از یک میلیون و ۷۸۲ هزار و ۵۱۲ دستگاه کارتخوان در سراسر کشور هیچ تراکنشی نداشته‌اند. این آمار نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از پایانه‌های فروش نصب‌شده، در عمل بلااستفاده باقی مانده‌اند.

جزئیات عملکرد شبکه پرداخت در اسفند ۱۳۹۸

مطابق با گزارش رسمی بانک مرکزی، در پایان سال ۱۳۹۸ تعداد ۸ میلیون و ۳۳۹ هزار و ۲۴۹ دستگاه کارتخوان به‌صورت فعال سیستمی در کشور ثبت شده‌اند؛ اما تنها ۶ میلیون و ۵۵۶ هزار و ۷۸۲ پایانه در این بازه حداقل یک تراکنش ثبت کرده‌اند.

مقایسه این دو عدد نشان می‌دهد که بیش از یک میلیون و هفتصد هزار کارتخوان نه‌تنها استفاده نشده‌اند، بلکه در بازه سه‌ماهه زمستان نیز هیچ تراکنشی نداشته‌اند؛ موضوعی که نشان از ضعف مدیریت در گردش، توزیع و پایش عملکرد پوز بانکی در شبکه کشور دارد.

لزوم مدیریت کارتخوان‌های فاقد تراکنش

وجود چنین تعداد بالایی از دستگاه‌های کارتخوان سیار و ثابت بدون استفاده، علاوه بر تحمیل هزینه‌های نگهداری، مانع بازدهی واقعی شبکه پرداخت الکترونیک می‌شود. کارشناسان معتقدند که باید با استفاده از داده‌های شاپرک و اطلاعات پذیرندگان، دستگاه‌های کم‌تراکنش یا فاقد تراکنش به کسب‌وکارهای فعال و نیازمند منتقل شوند تا بهره‌وری شبکه بهبود یابد.

در بسیاری از کشورها، پایانه‌هایی که برای مدت بیش از دو ماه غیرفعال باشند، از شبکه موقتاً خارج و پس از بررسی مجدد، مجدداً به پذیرندگان جدید واگذار می‌شوند. اجرای چنین سازوکاری در ایران نیز می‌تواند از اتلاف منابع و افزایش هزینه‌های بانکی جلوگیری کند.

استان‌های دارای بیشترین و کمترین کارتخوان فعال

آمار تفکیکی استان‌ها در گزارش شاپرک نشان می‌دهد که:

• استان تهران با بیش از ۱٬۲۷۲٬۶۴۲ دستگاه کارتخوان تراکنش‌دار در صدر فهرست قرار دارد.
• استان خراسان رضوی با حدود ۵۰۱ هزار دستگاه در رتبه دوم، و اصفهان با ۴۶۸ هزار پایانه فعال در جایگاه سوم قرار گرفته‌اند.
• کهگیلویه و بویراحمد کمترین تعداد پایانه دارای تراکنش را در میان استان‌های کشور داراست.

این آمار بیانگر تمرکز بالای تراکنش‌ها در کلان‌شهرها و کم‌تحرکی اقتصادی یا ضعف زیرساخت پرداخت الکترونیک در استان‌های کوچک‌تر است. از سوی دیگر، بررسی آمارهای پایانه‌های فاقد تراکنش، می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری بانک مرکزی برای بهبود توزیع منطقی دستگاه‌های کارتخوان شود.

نقش شرکت‌های پرداخت‌یار در ساماندهی شبکه

شرکت‌های فعال در حوزه پرداخت الکترونیک از جمله پارسه نوین، می‌توانند با توسعه سیستم‌های هوشمند رصد تراکنش و شناسایی پایانه‌های غیرفعال، نقش مهمی در افزایش بهره‌وری شبکه ایفا کنند. این شرکت‌ها با ارائه کارتخوان سیار به پذیرندگان واقعی و فعال، به جریان سالم تراکنش‌ها کمک می‌کنند.

توصیه پارسه نوین برای بهره‌وری دستگاه‌ها

پیشنهاد می‌شود پذیرندگان در صورت عدم استفاده از دستگاه کارتخوان خود طی یک یا دو ماه، با شرکت پشتیبان تماس گرفته و وضعیت آن را بررسی کنند تا در شبکه بانکی دچار محدودیت نشوند. همچنین توصیه می‌شود برای کسب اطلاعات جدید یا خرید دستگاه باکیفیت، از مدل‌های به‌روز و گستره خدمات پس از فروش مناسب پارسه نوین استفاده شود.

مشاهده و خرید کارتخوان از شاندرمن

پرسش‌های متداول درباره کارتخوان فاقد تراکنش

۱. منظور از کارتخوان فاقد تراکنش چیست؟

کارتخوان فاقد تراکنش دستگاهی است که در بازه سه‌ماهه اخیر هیچ عملیات پرداخت یا خرید را ثبت نکرده است و در وضعیت غیرفعال شبکه قرار دارد.

۲. چه تعداد کارتخوان سیار بدون تراکنش در کشور وجود دارد؟

طبق گزارش بانک مرکزی، در اسفند ۱۳۹۸ بیش از ۱٬۷۸۲٬۵۱۲ دستگاه کارتخوان در سراسر کشور در طول زمستان هیچ تراکنشی ثبت نکرده‌اند.

۳. چرا برخی کارتخوان‌ها بدون تراکنش باقی می‌مانند؟

دلایل مختلفی از جمله تغییر شغل پذیرنده، جابه‌جایی فروشگاه، خرابی دستگاه، یا نصب بدون نیاز واقعی می‌تواند عامل عدم استفاده از دستگاه باشد.

۴. کدام استان بیشترین کارتخوان تراکنش‌دار را دارد؟

استان تهران با بیش از یک میلیون دستگاه فعال، بیشترین تراکم کارتخوان تراکنش‌دار را در کشور داراست.

۵. شرکت‌های پرداخت‌یار چه نقشی دارند؟

شرکت‌هایی مانند پارسه نوین با شناسایی دستگاه‌های کم‌تراکنش و ارائه خدمات هوشمند، به بهبود گردش تراکنش در شبکه بانکی کمک می‌کنند.